การจัดทำงบการเงินรวมสำหรับกลุ่มบริษัท
เมื่อธุรกิจของคุณเติบโตจนมีบริษัทลูกหรือมีการถือหุ้นในกิจการอื่น การจัดทำงบการเงินรวม (Consolidated Financial Statements) กลายเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งเพื่อการรายงานตามกฎหมายและเพื่อให้ผู้บริหารมองเห็นภาพรวมของกลุ่มธุรกิจได้อย่างชัดเจน บทความนี้จะอธิบายหลักการพื้นฐานและความท้าทายของการจัดทำงบการเงินรวม
งบการเงินรวมคืออะไร?
งบการเงินรวมคือการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของกลุ่มบริษัท (บริษัทใหญ่และบริษัทลูก) เสมือนเป็นกิจการเดียว โดยรวมงบการเงินของทุกบริษัทในกลุ่มเข้าด้วยกัน หลักสำคัญคือการตัดรายการระหว่างกันภายในกลุ่ม (Elimination) ออก เพื่อไม่ให้เกิดการนับซ้ำ
หลักเกณฑ์ในการจัดทำงบการเงินรวม
บริษัทใหญ่ต้องจัดทำงบการเงินรวมเมื่อ 1. บริษัทใหญ่ถือหุ้นในบริษัทลูกเกินกว่า 50% ของสิทธิออกเสียงทั้งหมด 2. หรือมีอำนาจควบคุมกิจการนั้นไม่ว่าจะผ่านสัญญาหรือวิธีการอื่น มาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS 10) กำหนดหลักเกณฑ์โดยละเอียดในการประเมินว่ากิจการใดเป็น "บริษัทลูก" ที่ต้องนำมารวมในงบการเงินรวม
รายการระหว่างกันที่ต้องตัดออก
รายการระหว่างกันที่ต้องตัดออกจากงบการเงินรวมประกอบด้วย - ยอดขายและซื้อสินค้าระหว่างกันภายในกลุ่ม - ลูกหนี้และเจ้าหนี้ระหว่างกัน - เงินปันผลจ่ายระหว่างบริษัทในกลุ่ม - กำไรที่ยังไม่เกิดขึ้นจากการขายสินค้าหรือสินทรัพย์ภายในกลุ่ม - ดอกเบี้ยรับ-จ่ายระหว่างกัน
ผลประโยชน์ส่วนที่ไม่มีอำนาจควบคุม (NCI)
หากบริษัทใหญ่ถือหุ้นในบริษัทลูกไม่ครบ 100% ส่วนที่เหลือคือส่วนของผลประโยชน์ส่วนที่ไม่มีอำนาจควบคุม (Non-Controlling Interest: NCI) ซึ่งต้องแสดงแยกต่างหากในงบแสดงฐานะการเงินรวมและงบกำไรขาดทุนรวม
ความท้าทายในการจัดทำงบการเงินรวม
ความท้าทายที่พบบ่อย ได้แก่ การกระทบยอดรายการระหว่างกัน การจัดการกับงบในสกุลเงินต่างประเทศ การบัญชีสำหรับการซื้อกิจการ (Business Combination) และการทดสอบการด้อยค่าของค่าความนิยม (Goodwill Impairment Test) TaxFixThai มีผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (IFRS/TFRS) พร้อมให้บริการ